JA TAŃCZĘ, ABY POWIEDZIEĆ KIM JESTEM

JA TAŃCZĘ, ABY POWIEDZIEĆ KIM JESTEM

Na łamach naszego bloga nie tylko teatr ma swoją rubrykę, gdzie będziemy polecać, naszym zdaniem, najciekawsze przedstawienia w Polsce. To również miejsce dla sztuki tańca. W sezonie 2019/20 odwiedzimy kilkanaście zespołów baletowych od Rygi i Pragi poprzez Helsinki i Antwerpię do Nowego Jorku aby relacjonować najciekawsze zjawiska artystyczne tej dziedziny sztuki. Inaugurujemy zjawiskiem szczególnym – recenzją z gościnnych występów Alvin Ailey American Dance Theater z Nowego Jorku w Sadlers Wells w Londynie.

Patron nowojorskiego zespołu tańca to postać ikoniczna. Urodzony w roku 1931 w Teksasie był jednym z najważniejszych czarnoskórych tancerzy i choreografów swojej generacji. W świecie walki z segregacją rasową poprzez ruch i aktywność zespołu baletowego mówił o prawach ludności czarnoskórej. Jego zespół to nie tylko perfekcja tańca, ale instytucja społeczna, która jest rozpoznawalna na całym świecie. Mimo nagłej śmierci Alvina Ailey w roku 1989 zespół nadal realizuje jego misję obecnie pod kierunkiem Roberta Battle.

Podczas pokazów w Londynie we wrześniu bieżącego roku kompania zaprezentowała trzy programy baletowe. Pierwszy z nich ma wymiar symboliczny bowiem łączy dwie prace: Revelations z roku 1960 w choreografii Alvina Ailey i Lazarus w układzie Rennie Harrisa będącą rocznicową premierą z okazji sześćdziesiątej rocznicy powstania zespołu. Ten wieczór pozostanie na długo w mojej pamięci. Powodów jest kilka, ale przebija jeden – umiejętność opowiedzenia tańcem istotnych problemów współczesności, nie w formie pompatycznej akademii ale zjawiskowej poezji ruchu pełnej metafor do przeszłości i teraźniejszości.

Lazarus samym tytułem odwołuje się do biblijnego Łazarza, patrona żebraków i pognębionych. Dwuaktowy spektakl staje się opowieścią, która początkuje się w mroku i ciemności. Tak jak życie Ailey’a zaczynało się na południu Stanów Zjednoczonych, świecie niechęci, gangów, skrytych porachunków i morderstw. Rozjaśnia je taniec, który stawał się ucieczką od tej szarej codzienności. Za sprawą muzyki, światła i kostiumu, a przede wszystkim ruchu opowieść zawiera w sobie elementy linearności – narracji o życiu czarnoskórego bohatera, który zapewne jest alter ego Alvina Ailey. Początkowo symboliczny i zminimalizowany gest, staje się powtarzanym elementem, który nabiera szczególnego wyrazu w ostatnich fragmentach przedstawienia. Rennie Harris – mistrz hip-hopu, wywodzący się z Pensylwanii, wykorzystując genialną kreskę oryginalnego tańca, prowadzi ekscytującą opowieść od zakamarków południa, poprzez rytmy disco do ulicznego żywiołowego tańca współczesności. Technika zespołu jest zjawiskowa i żywiołowa. Oglądając przedstawienie, ma się wrażenie, że tancerze unoszą się w muzycznych rytmach. To jeden z tych momentów, gdzie widz oczarowany obrazem pochłania sceniczną rzeczywistość stając się częścią opowieści od mroku do jasności i światła.

Część druga wieczoru to odmienna forma taneczna. Układ Alvina Ailey mimo pięćdziesięciu ośmiu lat obecności na deskach teatralnych wydaje się kompozycją nadal oryginalną i świeżą. Złożony z dziewięciu sekwencji balet to osobiste refleksje choreografa z życia na południu Stanów Zjednoczonych. Niekiedy to obraz wyidealizowany, ale również refleksyjny i sentymentalny. Poszczególne części przybierają nostalgiczny wyraz, ale kunszt artystyczny wyraża się w żywiołowych układach grupowych. Jest bowiem siła w tej opowieści, aby mimo trudu i znoju, pokazać radość wspólnoty – czarnoskórych mieszkańców kontynentu amerykańskiego.

Czy taniec może być walką? Ten wieczór w Londynie pokazał, że tak. Te dwie odmienne opowieści ukazują, że walka o prawa jednostki nie musi być czynną aktywnością bojową, a może wyrażać się w niemym działaniu scenicznym – tańcu. Siłą Alvin Ailey American Dance Theater jest właśnie zespołowe myślenie, twórcze i nowatorskie podejście do spraw najważniejszych, bowiem godność człowieka to sprawa ważna dla każdej dziedziny życia społecznego. Dziękuję Panie Alvin Ailey…

Lazarus, choreografia: Rennie Harris; Revelations, choreografia: Alvin Ailey. Alvin Ailey American Dance Theater, Nowy Jork. Gościnne występy w Sadlers Wells w Londynie, 4 września 2019.

                                                                                                                                                            [Benjamin Paschalski]



Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *