Teatr

Teatry, które realizują repertuar dla dzieci w różnych konwencjach lalkowych i scenicznych niezwykle rzadko sięgają po repertuar dla widzów dorosłych. A przecież na świecie właśnie ta forma artystyczna dedykowana jest wielokrotnie właśnie dojrzałemu odbiorcy. Materia wizualna jest nieokiełznana i pełna możliwości. Pobudza wyobraźnię zarówno twórców jak i publiczności. Zawsze doceniam próby sceniczne pokazania za sprawą formy lalkowej widowiska dla dojrzałego widza. Ostatnią tego typu premierą był Augustus na podstawie bajki Hermanna Hessego. Przygotowana opowieść w reżyserii Jacka Popławskiego to niejednoznaczny moralitet o człowieku, który miał być przez wszystkich kochany i podziwiany.

Inscenizacja olsztyńska to wartka i dobrze skrojona opowieść zaadaptowana na scenę przez Darię Kubisiak i Martynę Wawrzyniak. To faktycznie forma opowieści o opowieści zawartej w książce Wańkiowicza. Twórcy tworzą grupę dziennikarską złożoną z redaktora montującego, językoznawczyni, faktografki, antropologa i fotografika, którzy dokonują wiwisekcji i weryfikacji opisanych zdarzeń. Materiał zostaje wzbogacony o nowe fakty, uzupełniony i wzbogacony o materiał ikonograficzny oraz filmowy. Przedstawienie złożone z dwóch części to wyraźny podział na puls życia ziemi – obyczajowość i tradycję, która przepełniona jest tym co ukryte, schowane, a dziś już w glebie pochowane.

Gorzowskie przedstawienie przygotował dyrektor legnickiej sceny Jacek Głomb. Oddaje on pole Fredrze, niczego nie dopisuje, ale jedynie dopowiada gestem. Tak jest z sekwencją prologu – pijaństwa i przemocy mężczyzn wobec kobiet, które staje się implikacją do zamiany ról. Ten dobrze pomyślany element wskazuje jak ważne jest partnerstwo i współdziałanie pomiędzy małżonkami, każdym członkiem wspólnoty.

Najnowsza, długo wyczekiwana premiera w Teatrze Polskim w Poznaniu Nana na podstawie Emila Zoli w reżyserii Moniki Pęcikiewicz, jest jak wyliczanka dla dzieci o sroczce co kaszkę warzyła – temu dała, temu dała, a temu nic nie dała i frrr… poleciała. Ciężko inaczej ocenić to co zobaczyliśmy na scenie stolicy Wielkopolski.

Wojciech Faruga z dramaturżką Julią Holewińską konstruują dramat sceniczny, w którym Suryn przegrywa. Co więcej przejmuje, w symboliczny sposób, opętanie diabłami od Joanny, która w aureoli złota, białej sukni staje się nową ikoną wiary. Ten cyniczny gest, przesiąknięty uśmiechem mniszki, jest niezwykle dosadny. Ukazuje, że wszystko jest pozorem i swoistą grą. I nie sensem jest poszukiwanie Boga, ale właśnie miejsce na ołtarzu – chwała i uwielbienie.

Przedstawienie Jędrzeja Piaskowskiego jest na wskroś groteskowe i jednocześnie sentymentalne. Główną osią jest postać Justyny Orzelskiej, która zakochuje się ze wzajemnością w Janie Bohatyrowiczu i odrzuca starania o rękę Teofila Różyca.

Lektury szkolne przyprawiają o zawrót głowy. W młodzieńczych latach czytamy je z przymusu, aby potem do nich powrócić i rozsmakować się w wierszu, opisie i dialogu. Nie inaczej jest ze wspomnieniami dotyczącymi pierwszych utworów literackich schyłku średniowiecza i renesansowego rozkwitu. Jadąc do Gniezna miałem mieszane uczucia. Czy będzie jak z niektórymi inscenizacjami Dziadów Adama Mickiewicza, że otrzymamy szkolny bryk adekwatny do wymogów uczniów? A jednak spore pozytywne zaskoczenie.

Nastał wrzesień 2020. Czas ujawniania planów teatralnych oraz zapowiedzi sezonu. Niepewność dnia jutrzejszego, spowodowana pandemią, wpływa mocno na określenie przyszłości repertuarów scen krajowych. Niemniej można próbować skonstruować mapę oczekiwań i podróży do zakątków teatralnych. Poniżej zestaw dwudziestu premier sezonu 2020/21 na które czekamy i o których przeczytacie na naszym blogu.